محبت ومهرورزی وموانع آنها

بدون شك انسان به هر سرزمين يا قبيله و نژادي تعلق داشته باشد نسبت به آن عشق مي ورزد, و اين پيوند علاقة او با سرزمين و قوم و نژادش نه تنها عيب نيست بلكه عامل سازنده اي براي همكاري هاي اجتماعي او است, ولي اين امر حسابي دارد, اگر از حد بگذرد به صورت مخرّب و گاه فاجعه آفرين درخواهد آمد, و منظور از تعصّب نژادي و قبيلگي كه مورد نكوهش قرار مي گيرد همين «افراط» است. .
«تعصب» و «عصبيت» در اصل از ماده «عصب» به معناي پي هايي است كه مفاصل را به هم ارتباط مي دهد, سپس هر گونه ارتباط و به هم پيوستگي را تعصب و عصبيت ناميده اند اما معمولاً اين لفظ در مفهوم افراطي و مذموم آن به كار مي رود.
دفاع افراطي از قوم و قبيله و نژاد و وطن, سرچشمه بسياري از جنگها در طول تاريخ بوده است, و عاملي براي انتقال خرافات و زشتيها ـ تحت عنوان آداب و سنن قبيله و نژاد ـ به اقوام ديگر شده است. .
اين دفاع و طرفداري افراطي گاه به جايي مي رسد كه بدترين افراد قبيله در نظر او زيبا, و بهترين افراد قبيله ديگر در نظر او زشت و شوم است, و همچنين آداب و سنت هاي زشت و زيبا, و به تعبير ديگر تعصب نژادي پرده اي است از خودخواهي و جهل كه بر روي افكار و درك و عقل انسان قرار مي گيرد, و قضاوت صحيح را از كار مي اندازد.

جهت اطلاعات بيشتر بر روي آدرس هاي زير كليك كنيد.

http://www.al-shia.com/html/far/books/akhlaqh/akhlagh-quran2/10.htm#f2

http://www.andisheqom.com/page.php?pg=razael&idVeiw=38&level=4

&subid=38

غضب ،خشمگين شدن نسبت به چيزي است كه هنوز واقع نشده ،ولي احتمال رخ دادن آن وجود دارد .شعله ور شدن خشم به جهت رفع آن ،يا براي چيزي است كه رخ داده وبروز خشم براي انتقام است .در مقابل حلم وبردباري صفت مذموم خشم وغضب قرار دارد .غضب وخشم موجب آزردن ديگران شده وفرد خشمگين دل ديگران را از خود رنجور ساخته وموجب دوري وفاصله گرفتن آنهااز خود ميشود كه در انتها موجب كاهش محبت وروابط مهر آميز مي گردد.

جز عنايت كي گشايد خشم را ؟                                جز محبت كي نشاند خشم را؟

                                                                                           مثنوي،نيك،47:3

 نعمتها و مواهبى كه پروردگار در اختيار انسان‏ها گذاشته،در بسيارى از موارد،بيش‏از نياز آنهاست،به گونه‏اى كه مى‏توانند ديگران را نيز در آن سهيم كنند،بدون آن كه‏زيانى به زندگى خودشان برسد،ولى گروهى به خاطر صفت رذيله‏«بخل‏»از اين كارامتناع ورزيده و هيچ كس را در اين مواهب خدادادى سهيم نمى‏كنند.گاه نيز با نمايش‏ثروت و قدرت به محرومان،نمك بر جراحات قلبشان پاشيده و گويى از اين كار زشت‏و غير انسانى خويش لذت هم مى‏برند.

بخل عبارت است از خودداري كردن از دادن حقي كه اداي آن لازم است.بخل نتيجه محبت به دنياست .نتيجه دل بستن به دنياست.افراد بخيل از هر گونه كمك ودريغ به ديگران وهمنوعان خود حتي ابراز محبت ودوستي دريغ مي كنند وتمامي مهرها را براي خود مي خواهند. خداوند در سوره فرقان آيه 67 مي فرمايد:

«بندگان خدا كساني هستند كه هنگام انفاق به مسكينان ،نه اسراف كنندونه بخل ورزند ،بلكه در احسان ،اعتدال وميانه روي را اختيار كنند.»

براي مطالعات بيشتر مي توانيد به آدرسهاي اينترنتي زير مراجعه فرماييد.

 http://www.tarbiat.org/Html/MAINHADIS/Ahadis/np/Bokhl.htmhttp://www.andisheqom.com/page.php?pg=razael&idVeiw=8&level=4&subid=8

منابع:كتاب اخلاق به ضميمه اخلاق خانواده،مولف مصطفي نوراني اردبيلي ،ناشر چاپ سازمان تبليغات اسلامي؛چاپ اول 1371

منابع اينترنتي ذكرشده در متن

نه تنها در داستان آدم كه در طول تاريخ انبياء و مبارزات آنان با اقوام منحرف، آثار منفى رذيله حرص به خوبى نمايان است، در تاريخ گذشته و امروز اقوام مختلف دنيا نيز مشاهده مى‏كنيم كه حرص و فزون‏طلبى، سرچشمه انواع جنايات و جنگها و خونريزى‏ها، قتل و غارت‏ها و پشت كردن به اصول انسانى و فضايل اخلاقى است.

كتابهاي روان شناختي فلسفي و مذهبي پر از هشدارهاي در خصوص صداقت و راستگويي و درستگاري است، و متذكر شده اند كه روابط سالم همراه با عشق ، مهر و محبت در سايه صداقت و حقيقت رشد مي يابد و جاويدان مي مانند. دروغ گويي نقطه مقابل صداقت است.

فردي كه اين صفت ناپسند را داشته باشد قادر به برقراري ارتباط همراه با محبت ومهرباني نيست.

يكي از موانع محبت ومهرورزي فرد گرايي وخود را جدا از ديگران دانستن است.

داستان تمثيلي در اين مورد وجود دارد كه بسيار زيباست.روزي دختر كوچكي از

 مرغزاري مي گذشت پروانه اي را ديد بر سر تيغي گرفتار است .با احتياط تمام پروانه

را آزادكرد .پروانه چرخي زد پر كشيد ودور شد. پس از مدت كوتاهي پروانه در جامه يپري زيبايي در برابر دختر ظاهر شد به وي گفت :به سبب پاكدلي ومهربانيت آرزويي را كه در دل داري بر آورده مي سازم.دخترك پس از مدت كوتاهي تامل پاسخ داد :«من مي خواهم شاد باشم.»

پري خم شد ودر گوش دخترك چيزي زمزمه كرد واز ديده ي او نهان گشت . دخترك بزرگ ميشود. آن گونه كه در هيچ سرزميني كسي به شادماني او نيست . هر بار كسي راز شاديش را مي پرسيد با تبسم شيرين بر لب مگويد :من به حرف پري زيبايي گوش دادم .

زماني كه به كهنسالي مي رسد همسايگان از بيم آنكه راز جادويي همراه او بميرد عاجزانه از او مي خواهند كه آن رمز را برايشان بگويد:«به ما بگو كه پري به تو چه گفت؟»

دخترك كه اكنون زني كهنسال وبسيار دوست داشتني است لبخندي ساده بر لب مي آورد ومي گويد :

«پري به من گفت همه ي انسانها  با همه ي احساس امنيتي كهدارند به من نياز مندند!»

                                            «ما همه به هم نيازمنديم.»

« ببخشا. » هاله اي شگفت انگيز، نيرو بخش هول فعل « بخشيدن و عفو كردن» را احاطه كرده است.

واژة ببخشا، قدرتي بس بزرگ در تسكين دادن، شفا دادن و بازآفريني پيوندهاي همراه با لطف مهر و محبت و عطوفت دارد.

اين نكته مورد پذيرش همگان است كه درون تمامي مذاهب تعهدات عميقي دربارة شفقت و عفو و چشم پوشي از خطا وجود دارد. بديهي است بخشش براي پروردگار عالم سهل است و براي بني آدم بسي دشوار. « انْ تبدو خيرااو تعفوا عن سودمان الله كان عفوا قديرا.»